Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 3 Μαρτίου 2013


Οι άλλοι 12 παράγοντες που επηρεάζουν το παιδί με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες




Όταν ένα παιδί αντιμετωπίζει δυσλεξία τότε και όλη η οικογένεια αντιμετωπίζει δυσλεξία. Όταν σε μια σχολική τάξη υπάρχει ένας ή περισσότεροι μαθητές με δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες που σημαίνει ότι δυσκολεύονται να μάθουν, να κατανοήσουν και να επεξεργαστούν τις γλωσσικές πληροφορίες τότε όλη η σχολική τάξη επηρεάζεται.

Το δυσλεκτικό άτομο όμως δεν είναι μόνο η δυσλεξία του. Αποτελεί μια ξεχωριστή προσωπικότητα με όλα εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που υπαγορεύουν τη στάση του απέναντι στη μάθηση, στην ιδιαιτερότητα του και στην ανάγκη για προσπάθεια. 

Έτσι κάθε περίπτωση δυσλεκτικού παιδιού αποτελει μοναδική περίπτωση γιατί: α) η Δυσλεξία εμφανίζεται με διαφορετική μορφή δυσκολιών ως προς τη ποιότητα των συμπτωμάτων και β) υπάρχουν 12 βασικοί προσδιοριστικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη κάθε περίπτωση.

Αυτοί είναι:
  • Η ιδιοσυγκρασία, χαρακτήρας του παιδιού.
  • Η σχέση του με τους δασκάλους του.
  • Ο τρόπος που αντιμετωπίζει το οικογενειακό περιβάλλον το γεγονός ότι το παιδί αντιμετωπίζει δυσκολίες στις σχολικές του δεξιότητες.
  • Τα μέτρα αντιμετώπισης που έχουν παρθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή.
  • Η εικόνα που έχει το ίδιο το παιδί για τον εαυτό του.
  • Η γενική στάση του απέναντι στη μάθηση.
  • Η ηλικία έναρξης της παρέμβασης.
  • Η σχέση με τον ειδικό που το βοηθά να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του.
  • Η γνώση του δυσλεκτικού παιδιού για τη φύση των δυσκολιών που αντιμετωπίζει.
  • Η πρόθεση και διάθεση του οικογενειακού περιβάλλοντος να συμμετέχει στη διαδικασία ενίσχυσης του παιδιού.
  • Η πρόθεση και διάθεση του σχολικού περιβάλλοντος να συμμετέχει στη διαδικασία ενίσχυσης του παιδιού. 
  • Η σύνδεση και συνεργασία μεταξύ οικογένειας, ειδικού και σχολείου.



της Άσπας Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

Πηγή: dyslexiaathome.blogspot.gr

Πέμπτη 1 Νοεμβρίου 2012


Τα χαρακτηριστικά της δυσαριθμησίας



Η δυσαριθμησία είναι η ειδική μαθησιακή δυσκολία που σχετίζεται με τα μαθηματικά. Είναι μια από τις πιο παρεξηγημένες μαθησιακές δυσκολίες αφού οι περισσότεροι γονείς και εκπαιδευτικοί την αγνοούν και νομίζουν ότι οι δυσκολίες στα μαθηματικά οφείλονται στη νοημοσύνη του παιδιού. Η δυσαριθμησία όμως δεν σχετίζεται με χαμηλή νοημοσύνη, αντιθέτως παιδιά με δυσαριθμησία μπορεί να έχουν ακόμα και υψηλό δείκτη νοημοσύνης! Αποτέλεσμα είναι η κόπωση του παιδιού και η συνδεδεμένη με αυτό άρνηση και αποφυγή για οτιδήποτε έχει σχέση με μαθηματικά και αριθμούς και η μειωμένη αυτοεκτίμηση.

Οι κυριότερες ενδείξεις της ειδικής μαθησιακής δυσκολίας, της δυσαριθμησίας, είναι οι εξής: 
• δυσκολία στην ανάγνωση και στη γραφή των αριθμών
• παραλείψεις αριθμών, αντιστροφές ή αντικατάσταση ενός αριθμού με κάποιον άλλον αριθμό

• δυσκολία τοποθέτησης των αριθμών στη σωστή σειρά (προβλήματα σειροθέτησης).π.χ. Να βάλει τους αριθμούς από το μεγαλύτερο στο μικρότερο
• εκτέλεση των μαθηματικών πράξεων με χρησιμοποίηση των δαχτύλων για το μέτρημα των αριθμών, ακόμη και σε ηλικία άνω των 8 ετών που θεωρητικά έχει γίνει η αυτοματοποίηση των πράξεων
• δυσκολία στην εκμάθησης της ώρας
• δυσκολία στην εκτέλεση των πράξεων, παρόλο που τις έχει διδαχτεί
• δυσκολία στην εκμάθηση των χρημάτων και στη καθημερινή τους χρήση
•μεγάλη δυσκολία στην εκμάθηση της προπαίδειας
• αδυναμία να κατανοήσει και να λύσει ένα μαθηματικό πρόβλημα
• συνεχής παράλειψη των κρατουμένων στις μαθηματικές πράξεις
• δυσκολία στην κατανόηση προμαθηματικών εννοιών. π.χ. Το παιδί δεν μπορεί να διαχωρίσει εύκολα το μεγάλο από το μικρό, τα πολλά από τα λίγα, τα περισσότερα και τα λιγότερα
• δυσκολία στη γεωμετρία
• προβλήματα προσανατολισμού στο χώρο π.χ. μπερδεύει το δεξιά-αριστερά, δεν μπορεί εύκολα να προσανατολιστεί μέσα στο χώρο
• αδυναμία αίσθησης του χρόνου, δηλαδή  το παιδί δυσκολεύεται να κατανοήσει το χθες και το αύριο, το παρόν και το παρελθόν
• δυσκολία στην ενασχόληση με επιτραπέζια παιχνίδια που βασίζονται σε μία λογική σειρά

Πηγή: paidagwgos.blogspot.gr

Τρίτη 31 Ιουλίου 2012



"Ας γράψουμε τις πέτρες"! Ένα παιχνίδι για τα Γράμματα & τη Δυσγραφία



Τα γράμματα είναι σύμβολα με τα οποία επικοινωνούμε γραπτά και μεταφέρουμε τις σκέψεις και τον ομιλούμενο λόγο. Η εκμάθηση των γραμμάτων και της σύνθεσης αυτών για να σχηματίσουν λέξεις, προτάσεις και κείμενα μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους και όχι μόνο μέσα από χαρτί και μολύβι. Ιδιαίτερα για παιδιά που αντιμετωπίζουν διάφορες δυσκολίες ως προς την αναγνώριση, τον σχηματισμό των μορφών και τον χειρισμό των γραμμάτων θα πρέπει να λάβουν μέρος όλες οι αισθήσεις. Είναι απαραίτητο και παιδαγωγικά πιο αποτελεσματικό για όλα τα παιδιά και ειδικά για τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες να υπάρχει μια συμμετοχική, πολυαισθητηριακή και δημιουργική προσέγγιση. Με αυτόν τον τρόπο ένα πρόγραμμα παρέμβασης επιτελεί τον σκοπό του και αποκαθιστά τις δυσκολίες μάθησης ενός παιδιού.


Πολλά παιχνίδια-ασκήσεις μπορούν να γίνουν  και ένα απο αυτά είναι το: "Ας γράψουμε τις πέτρες"! 


Υλικά: πέτρες (παραλίας), χρώματα (μαρκαδόροι, ακρυλικά, ξυλομπογιές, κηρομπογιές, τέμπερα)


Παιχνίδι-Άσκηση: Διαλέγουμε μικρές πέτρες και προτρέπουμε το παιδί να γράψει πάνω τους τα γράμματα του αλφάβητου. Αν το παιδί είναι μικρό και είναι στη φάση της απλής αναγνώρισης σχηματίζουμε εμείς τα γράμματα.


Οι 6 τρόποι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι πέτρες με τα γράμματα είναι:
Γράφουμε τα γράμματα και θέλουμε να μας δείξει την πετρούλα που έχει το γράμμα που ζητήσαμε.
Θάβουμε τα γράμματα-πέτρες στο χώμα ή στη παραλία και βάζοντας το χέρι του όποιο γράμμα βγάλει το αναγνωρίζει.
Σχηματίζει, συλλαβές, λέξεις, προτάσεις.
Σχηματίζουμε με τις πέτρες λέξεις στις οποίες έχουμε κάνει φωνημικό λάθος πχ. λείπει γράμμα (νε_ό), επιπλέον γράμμα (τηγανιστό), αντιμετάθεση γραμμάτων (στάντα) κτλ και ζητάμε να το εντοπίσει και να το διορθώσει.
Σχηματίζουμε λέξεις με ορθογραφικό λάθος πχ. γράφο, μολύβη κτλ.
Παίζουμε κρεμάλα.

Βασικά Tips: Η διάρκεια του παιχνιδιού θα κρατήσει όσο και το ενδιαφέρον του παιδιού και δεν πρέπει να πάρει χαρακτήρα μαθήματος. Επίσης μπορούμε να κολλήσουμε ένα μαγνητάκι πίσω απο κάθε πέτρα και να τις βάλουμε στο ψυγείο για να παίζουμε και το παιχνίδι: "Το έγραψα λάθος στο ψυγείο"(Α' μέρος). Άσκηση δυσλεξίας & Πρώτης γραφής-ανάγνωσης. 

Απευθύνεται: Σε παιδιά προσχολικής ηλικίας που μαθαίνουν τα γράμματα και σε παιδιά με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες/Δυσγραφία που χρειάζονται εναλλακτικούς τρόπους μάθησης. Μπορεί να γίνει από γονείς, εκπαιδευτικούς, θεραπευτές.



Παρασκευή 15 Ιουνίου 2012


Η σημασία της πρώιμης ανίχνευσης στην αποκατάσταση των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών



της Ειρήνης Δρακοπούλου
Ειδική Παιδαγωγός BA, M.Ed. (Δυσλεξία/Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες)


Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες γενικά και η δυσλεξία ειδικότερα απασχολούν ένα πολύ σημαντικό ποσοστό μαθητών, γονέων αλλά και εκπαιδευτικών. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες 1-3% του ελληνικού πληθυσμού έχει δυσλεξία, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες το αντίστοιχο ποσοστό είναι 5-10%. Παράλληλα, ένα 80% των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζει ειδική δυσκολία στην ανάγνωση.

Με τον όρο «ειδικές μαθησιακές δυσκολίες» εννοούμε μια ομάδα διαταραχών οι οποίες εκδηλώνονται κυρίως ως έντονες δυσκολίες στην κατανόηση και τη χρήση του γραπτού ή/και προφορικού λόγου. Στην ομάδα αυτή των δυσκολιών περιλαμβάνονται η ειδική δυσκολία στην γραφή (δυσγραφία), η δυσκολία στην ανάγνωση (δυσαναγνωσία), η δυσκολία στα μαθηματικά (δυσαριθμησία), η διαταραχή κινητικού συντονισμού ή αναπτυξιακή δυσπραγία, η ειδική γλωσσική διαταραχή καθώς και η γνωστή σε όλους μας δυσλεξία.

Τι είναι όμως η δυσλεξία;
Είναι μια ειδική μαθησιακή δυσκολία νευρολογικής αιτιολογίας, η οποία επηρεάζει κατά κύριο λόγο την ομαλή επεξεργασία του λόγου σε όλα τα επίπεδα της γλωσσικής λειτουργίας (γραφή, ανάγνωση, κατανόηση, έκφραση). «Αυτές οι δυσλειτουργίες προέρχονται από τυπικό έλλειμμα στη φωνολογική συνιστώσα της γλώσσας και αξιολογούνται σε σχέση με άλλες γνωστικές ικανότητες (για την ηλικία του παιδιού) και ασφαλώς σε σχέση με την αποτελεσματική διδασκαλία μέσα στην τάξη». (Σαββάκη 2003)

Τρόποι έγκαιρου εντοπισμού
Τόσο η δυσλεξία όσο και οι υπόλοιπες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες μπορούν να εντοπιστούν πολύ πριν από την ένταξη του παιδιού στο σχολείο και δεν θα πρέπει να θεωρείται ποτέ ότι είναι πολύ νωρίς για να γίνει κάτι.

Από τα πρώτα χρόνια λοιπόν της ζωής του είναι δυνατόν να έχουμε δείγματα για το αν το παιδί θα εμφανίσει ή όχι δυσκολίες στο σχολείο, τα οποία θα πρέπει ο παιδίατρος να αξιολογήσει και να κατευθύνει ανάλογα τους γονείς. Τέτοια δείγματα είναι συχνά μια δύσκολη εγκυμοσύνη, ένας προκλητός τοκετός κ.τ.ο ή/και κατά τη βρεφική ηλικία ο ταχύς, άρρυθμος ή βραδύς θηλασμός και το πολύ υψηλής ή πολύ χαμηλής συχνότητας κλάμα καθώς και οι αναπνευστικές δυσχέρειες (ωτίτιδες, λαρυγγίτιδες, βρογχίτιδες, αμυγδαλίτιδες).

Στην προσχολική ηλικία μια σειρά από ενδείξεις που θα πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς είναι οι ακόλουθες:  το παιδί αργεί πολύ να μιλήσει, έχει φτωχό για την ηλικία του λεξιλόγιο και δεν μαθαίνει εύκολα νέες λέξεις, δε θυμάται τραγουδάκια και ποιηματάκια, δε  μπορεί εύκολα να κάνει περιγραφή μιας εικόνας, ή/και αναδιήγηση μιας μικρής ιστορίας, δυσκολεύεται στην άρθρωση, δεν μπορεί να κρατήσει το μολύβι και να γράψει ή να  ζωγραφίσει μέσα σε πλαίσιο, να  αντιγράψει απλά σχήματα κ.ο.κ.

Στην πρώτη σχολική ηλικία  και ως την Δ΄ δημοτικού, ενδείξεις αποτελούν η δυσκολία συσχετισμού συμβόλου (γράμματος) – ήχου, η δυσκολία στο συλλαβισμό, η κοπιώδης ή/και ελλιπής ανάγνωση (με υποκαταστάσεις, αναστροφές, παραλείψεις, αντικαταστάσεις λέξεων), η αδυναμία ανάκλησης προσήμων στην αριθμητική, η κακή οργάνωση του χρόνου, η δυσφορία για το σχολείο κ.ο.κ.

Τέλος, από την Δ΄ δημοτικού και πέρα γίνεται ιδιαιτέρως εμφανής η δυσκολία του παιδιού να ακολουθήσει τους ρυθμούς της σχολικής τάξης αφού όπως λέμε «έπεται  2 – 3  χρόνια περίπου της σχολικής του ηλικίας». Με άλλα λόγια, το παιδί αποφεύγει ή/και αρνείται να γράψει κρύβοντας συχνά από τους γονείς τις σχολικές εργασίες, δυσκολεύεται να καταλάβει τα προβλήματα στα μαθηματικά, δε θυμάται οδηγίες, δεν αντιλαμβάνεται εύκολα τα αστεία ή/και τις παροιμίες, δυσκολεύεται με την αναδιήγηση κ.ο.κ.

Πρώιμη παρέμβαση
Είναι προφανές ότι όσο πιο νωρίς εντοπιστούν τα δείγματα μιας μελλοντικής δυσκολίας τόσο πιο αποτελεσματική θα είναι και η αντιμετώπισή της καθώς η πρώιμη παρέμβαση αυξάνει τις πιθανότητες του παιδιού να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του και να αναπτύξει τις ικανότητές του ή/και ακόμη και να αποφύγει μια μελλοντική σχολική αποτυχία.


Πηγή: www.iatrognosi.gr

Παρασκευή 16 Μαρτίου 2012


Δυσαριθμησία: διαταραχή μαθηματικών ικανοτήτων

  Δυσαριθμησία είναι η ειδική μαθησιακή δυσκολία που παρουσιάζουν ορισμένα παιδιά στα Μαθηματικά. Η Δυσαριθμησία δε σχετίζεται με τη νοημοσύνη του ατόμου, με τις γενικότερες ικανότητές του και με το πολιτισμικό περιβάλλον, την ψυχική του υγεία ή με την ύπαρξη αισθητηριακών προβλημάτων. Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες και μελέτες, υπάρχει σε μεγάλο ποσοστό συσχέτιση μεταξύ των δυσκολιών στο λόγο (γραπτό και προφορικό) και δυσκολιών στην αριθμητική. Εξάλλου και για την ανάπτυξη των μαθηματικών δεξιοτήτων είναι απαραίτητη η πρόσληψη, επεξεργασία, κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση γλωσσικού υλικού (μαθηματικές έννοιες).

     Τα παιδιά με Δυσαριθμησία παρουσιάζουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 
  • Δεν κατέχουν βασικές προμαθηματικές δεξιότητες (ταξινόμηση, σειροθέτηση, αναγνώριση μεγεθών, αντίληψη ποσότητας, ομαδοποιήσεις, γνώση της σειράς των αριθμών, απαρίθμηση-μέτρηση αντικειμένων) 
  • Δυσκολεύονται στην κατανόηση των μαθηματικών εννοιών 
  • Αδυνατούν να αναγνωρίσουν ή και να διακρίνουν τα αριθμητικά σύμβολα (+ - ? ?). 
  • Μπερδεύουν τους μηχανισμούς των πράξεων
  • Ξεχνούν να υπολογίσουν τα κρατούμενα
  • Αδυνατούν να διακρίνουν και να στοιχίσουν σωστά σε μια πράξη τις μονάδες, τις δεκάδες. 
  • Μπερδεύουν τη σειρά που ακολουθούμε κατά την εκτέλεση μιας πράξης
  • Αδυνατούν να βρουν το μηχανισμό που χρειάζεται για την επίλυση των προβλημάτων 
  • Ξεχνούν και, ενώ κάνουν μια συγκεκριμένη πράξη (αφαίρεση), συνεχίζουν κάποια άλλη (πρόσθεση). 
  • Δυσκολεύονται στην εκτέλεση μαθηματικών πράξεων από μνήμης 
  • Συναντάνε δυσκολίες στη χρήση των χρημάτων 

Διάγνωση Δυσαριθμησίας
     Όσον αφορά στην διάγνωση της Δυσαριθμησίας, είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς ότι όσο πιο έγκαιρη είναι η αξιολόγηση της μαθησιακής αυτής δυσκολίας, τόσο πιο αποτελεσματική θα είναι η αντιμετώπισή της. Η έγκαιρη διάγνωση θα βοηθήσει τόσο στη μη παρεμπόδιση της προόδου του παιδιού, όσο και στη μη υπονόμευση της ψυχολογικής του κατάστασης. Η αξιολόγηση των μαθηματικών δεξιοτήτων του παιδιού πρέπει να γίνεται από Εκπαιδευτικό Ψυχολόγο για αξιολόγηση των νοητικών ικανοτήτων του παιδιού και από Ειδικό Παιδαγωγό, ειδικευμένο στις μαθησιακές δυσκολίες (Δυσλεξία, Δυσαριθμησία, Δυσγραφία κλπ.). Αν συνυπάρχουν και άλλες δυσκολίες συμπεριφοριστικού χαρακτήρα, τότε συστήνεται η αξιολόγηση από άλλους ειδικούς, όπως π.χ. Κλινικός Ψυχολόγος ή Παιδοψυχίατρος.

Δρ Μελίνα Χριστοδουλίδου - Κασάπη, Ειδική παιδαγωγός
www.paidiatros.com

Τρίτη 13 Μαρτίου 2012


Μαθησιακές δυσκολίες 

  Οι Μαθησιακές Δυσκολίες απασχολούν ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών. Την τελευταία εικοσαετία, το ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών εστιάζεται συχνά στις δυσκολίες μάθησης που αντιμετωπίζουν τα παιδιά, τόσο της πρωτοβάθμιας όσο και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. 
   Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες είναι μια νευρολογική διαταραχή η οποία πλήττει μία ή και περισσότερες από τις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην κατανόηση ή την χρήση της γλώσσας, προφορική ή γραπτή, και μπορεί να εκδηλωθεί σαν αδυναμία του παιδιού στο να ακούει, να σκέφτεται, να μιλάει, να γράφει, να προφέρει τις λέξεις, ή να εκτελεί μαθηματικούς υπολογισμούς. Ο όρος περιλαμβάνει καταστάσεις όπως αντιληπτικές διαταραχές, εγκεφαλική βλάβη, ελάχιστη εγκεφαλική δυσλειτουργία, δυσλεξία και εξελικτική αφασία. 
  Στην κατηγορία της ειδικής μαθησιακής δυσκολίας δεν περιλαμβάνονται τα παιδιά που παρουσιάζουν μαθησιακά προβλήματα που οφείλονται κατά κύριο λόγο σε οπτικές, ακουστικές, ή κινητικές αναπηρίες, σε νοητική υστέρηση, σε συναισθηματικές διαταραχές, ή σε μειονεκτικό περιβάλλον, περιοριστικές πολιτισμικές ή οικονομικές συνθήκες. Αν και οι μαθησιακές δυσκολίες διαρκούν εφ’όρου ζωής, τα άτομα αυτά συχνά ωφελούνται από κατάλληλη και έγκαιρη ψυχολογική και εκπαιδευτική παρέμβαση. 
   Κάθε παιδί, έφηβος, ή ενήλικος με μαθησιακή δυσκολία είναι μοναδικός. Παρουσιάζει διαφορετικό συνδυασμό και σοβαρότητα προβλημάτων. Είναι ένα άτομο με μία, ή περισσότερες σημαντικές ελλείψεις στις βασικές διαδικασίες μάθησης. 
Το άτομο που παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες έχει συνήθως νοημοσύνη μέσου όρου, ή πάνω από τον μέσο όρο. Παρόλα αυτά, υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα στο δυναμικό του ατόμου με βάση το επίπεδο νοημοσύνης του (τι θα μπορούσε δυνητικά να πετύχει), και στο τι πραγματικά πετυχαίνει στη ζωή του. 

Είδη Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών 
• Ειδική μαθησιακή δυσκολία στην Ανάγνωση 
• Ειδική μαθησιακή δυσκολία στη Γραπτή Έκφραση 
• Ειδική μαθησιακή δυσκολία στα Μαθηματικά 


Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία στην Ανάγνωση 
• Έλλειψη ευχέρειας στην ανάγνωση, όχι αρκετά γρήγορος ρυθμός 
• Το παιδί δείχνει με το δάχτυλο το σημείο που διαβάζει 
• Το παιδί κινεί το κεφάλι καθώς διαβάζει, για να μη χάσει το σημείο στο οποίο βρίσκεται 
• Αντικατάσταση, επανάληψη, αντιστροφή γραμμάτων και συλλαβών που συνθέτουν μια λέξη (ξήνω/ψήνω, τρέεχω/τρέχω, πάτνα/πάντα) 
• Καθρεπτική ανάγνωση 
• Δυσκολία στην ανάγνωση και την προφορά ασυνήθιστων ή/και πολυσύλλαβων λέξεων 
• Παράλειψη φθόγγων σε απλές λέξεις (πόρτα/πότα) 
• Παράλειψη συλλαβών (καράβι/κάβι) 
• Λανθασμένη προφορά λέξεων (αστέρι/ασκέρι) 
• Προβλήματα κατανόησης κειμένου 
• Παραλείπει, επαναλαμβάνει ή προσθέτει λέξεις στο κείμενο όταν διαβάζει 
• Δεν αναγνωρίζει γνωστές λέξεις 
• Πηδάει σειρές, διαβάζει την ίδια σειρά δύο φορές 

Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία στη Γραπτή Έκφραση 
• Αντικατάσταση, επανάληψη, αντιστροφή γραμμάτων και συλλαβών που συνθέτουν μια λέξη (ξήνω/ψήνω, τρέεχω/τρέχω, πάτνα/πάντα) 
• Καθρεπτική γραφή γραμμάτων ή λέξεων (ε/3) 
• Κακή ακουστική διάκριση φωνηέντων 
• Αντικατάσταση φθόγγων (ε/α, χ/θ, μ/ν) 
• Παράλειψη φθόγγων σε απλές λέξεις (πόρτα/πότα) 
• Παράλειψη συλλαβών (καράβι/κάβι) 
• Παράληψη καταλήξεων (-ς) 
• Δυσκολία στην αντιστοιχία συμβόλων-ήχων (γραφημάτων-φωνημάτων) 
• Η αυθόρμητη γραφή είναι δυσανάγνωστη 
• Προσπάθεια αποφυγής του γραψίματος 
• Ακαταστασία στο φύλλο και γενικότερα στο τετράδιο 
• Χρήση κεφαλαίων γραμμάτων ανάμεσα στα μικρά (πΑράΘυρο) 
• Ανορθογραφία 
• Ασχημος γραφικός χαρακτήρας 

Ειδική Μαθησιακή Δυσκολία στα Μαθηματικά 
    Παρουσιάζουν σημαντικές δυσκολίες: 
• Σε δραστηριότητες, που αφορούν την αντίληψη ποσότητας, ομαδοποιήσεις, σειροθετήσεις, ταξινομήσεις, διάκριση των αριθμών, γνώση της σειράς των αριθμών, αρίθμηση-μέτρηση αντικειμένων. 
• Αριθμητικά δεδομένα, χρήσιμα σε πολλές αριθμητικές διαδικασίες, αγνοούνται ή υπάρχει ελλιπής και λανθασμένη χρήση τους. Έτσι είναι δύσκολη η χρήση της αυτοματοποιημένης για άλλους διαδικασίας του ανεβαίνω δύο-δύο, πέντε-πέντε, δέκα-δέκα κλπ., καθώς και η κατανόηση της ποσότητας μηδέν. 
• Στις πράξεις πρόσθεσης στο επίπεδο υπέρβασης της δεκάδας. 
• Σε κάθετες πράξεις γίνεται λανθασμένη τοποθέτηση των αριθμών και οι αριθμοί προστίθενται ή αφαιρούνται όπως «βολεύει» καλύτερα. 
• Στις πράξεις πολλαπλασιασμού και διαίρεσης, ανυπέρβλητες δυσκολίες προκαλούν τόσο η ελλιπής γνώση της προπαίδειας, όσο και τα ελλείμματα στις πράξεις της πρόσθεσης και αφαίρεσης. 
• Δυσκολία στην κατανόηση συνολικά του προβλήματος. Δεν εντοπίζονται και δεν αξιολογούνται επαρκώς οι χρήσιμες για τη λύση πληροφορίες, ούτε επιλέγεται μια συγκεκριμένη ακολουθία ενεργειών, αλλά κάποια από τα νούμερα χρησιμοποιούνται τυχαία, για την εκτέλεση πράξεων, χωρίς να μπορεί να αιτιολογηθεί η σκοπιμότητά τους. 
• Προβλήματα μνήμης όταν δε μπορούν να ανακαλέσουν γρήγορα και αυτόματα αριθμητικές πράξεις. 
Ορισμένες γενικότερες δυσκολίες 
• Δυσκολία στη διάκριση αριστερής και δεξιάς πλευράς τόσο του σώματος του ιδίου όσο και του σώματος του ατόμου που βρίσκεται απέναντι. 
• Σύγχυση ως προς το κυρίαρχο μάτι, χέρι, πόδι. 
• Δυσκολία με τις έννοιες της σειροθέτησης και του προσανατολισμού (π.χ. δυσκολία του παιδιού να μάθει τη σωστή σειρά των μηνών του έτους, των ημερών της εβδομάδας, δυσκολία να διακρίνει το βορρά από το νότο). 
• Δυσκολία στην αντίληψη της έννοιας του χρόνου (πότε έγινε ένα γεγονός, τις έννοιες του «πριν» και «μετά»).
• Πιθανή οπτικο-αντιληπτική ανεπάρκεια που δυσχεραίνει την αντίληψη και τη διάκριση μορφών, συμβόλων, σχημάτων. 
• Χρησιμοποιούν περισσότερο οπτικό λεξιλόγιο. 
• Δυσκολίες πρόσληψης και επεξεργασίας πληροφοριών. 
• Δυσκολίες απομνημόνευσης (αδύναμη Βραχυπρόθεσμη Μνήμη) 
• Δυσκολίες με αυτορρυθμιστικούς μηχανισμούς, όπως ο αυτοέλεγχος, ο σχεδιασμός, η δοκιμή, η αναθεώρηση και η ενεργητική προσπάθεια για μνημονική λειτουργία. 
• Δυσκολίες σε έργα που απαιτούν διαδικασίες γενικού ελέγχου και στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων. 
• Δυσκολίες στην αντίληψη, προσοχή, κωδικοποίηση, συγκράτηση και στην ανάσυρση των πληροφοριακών ερεθισμάτων. 
• Δεν κατέχουν επαρκείς γνωστικές και μεταγνωστικές στρατηγικές. 

Αυτά τα παιδιά χαρακτηρίζονται επίσης από: 
• Δυσκολίες συγκέντρωσης 
• Συναισθηματικές απώλειες 
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση 
• Υψηλά επίπεδα άγχους και φόβου 
• Κοινωνική απομόνωση 
• Απόρριψη από τους συνομηλίκους και μοναξιά 
• Διαταραχή διαγωγής, παραβατικότητα 
• Έλλειψη οργάνωσης γενικότερα στη σχολική τσάντα, στα παιχνίδια, στα ρούχα

Διάγνωση Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών 
Η έγκαιρη διάγνωση βοηθάει στη σωστή αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών. Μια ψυχολογική εξέταση σε βάθος (νοημοσύνη, μνήμη, μαθησιακό προφίλ, συναίσθημα) σε συνεργασία με άλλες ιατρικές ειδικότητες εντοπίζει τη συγκεκριμένη φύση, το βάθος και την έκταση του προβλήματος. Ειδικευμένοι ψυχολόγοι, ειδικοί παιδαγωγοί ή λογοθεραπευτές καταρτίζουν ατομική βοήθεια καθώς και ολοκληρωμένα προγράμματα για τη σωστή αντιμετώπιση της μαθησιακής δυσκολίας. 

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι εκπαιδευτικοί στην τάξη; 
• Τοποθετήστε τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες σε θέσεις όπου θα είναι εφικτή η εποπτεία και παροχή βοήθειας από τον εκπαιδευτικό της τάξης. Είναι καλό να κάθονται σε μπροστινό θρανίο και κοντά σε ήσυχους και καλούς μαθητές, ώστε να μην αποσπάται η προσοχή τους και να τους βοηθούν και αυτοί όταν χρειάζεται. 
• Επιβραβεύετε συχνά για τη δουλειά τους και ενθαρρύνετε να προσπαθούν ακόμα και αν δυσκολεύονται. 
• Να αξιολογούν την εργασία τους με βάση την προσπάθειά και όχι την ορθογραφία, την έκταση και το αποτέλεσμα. 
• Να τους αναθέτουν υπευθυνότητες (π.χ. μοίρασμα τετραδίων). 
• Να επιστήνεται η προσοχή τους πριν αρχίσουν οι δραστηριότητες στην τάξη και πριν ξεκινήσει η λύση ασκήσεων. 
• Διευκολύνετε τη συνεργατική μάθηση των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες με μαθητές χωρίς μαθησιακά προβλήματα. 
• Επιστρατεύστε τη βοήθεια της μουσικής σε αντιστοιχία με το διδασκόμενο μάθημα. 
• Να δίνετε διαφοροποιημένη κατ’ οίκον εργασία (μειωμένη) και να την τροποποιείτε ανάλογα με την πρόοδό τους. 

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς; 
• Να δοθεί έμφαση σε δραστηριότητες που βοηθούν τον μαθητή να αναπτύξει το λεξιλόγιό του, όπως παιχνίδια λεκτικού εμπλουτισμού. 
• Στο σπίτι να γίνονται συζητήσεις με τον μαθητή σχετικά με καθημερινά θέματα και τις εμπειρίες του, κατά τις οποίες να ενθαρρύνεται να τις περιγράψει λεκτικά. 
• Να ενθαρρύνεται να διαβάζει βιβλία με εικόνες και να συζητά με τους γονείς του για επίκαιρα γεγονότα ώστε να αναπτυχθούν οι γενικές του γνώσεις. 
• Οι εργασίες στο σπίτι είναι καλό να σπάζουν σε μικρά κομμάτια και να επεξηγούνται με παραδείγματα. 
• Να βοηθηθεί ο μαθητής να αναπτύξει πρωτοβουλία και υπευθυνότητα όσον αφορά τη μελέτη και την εκτέλεση των κατ’οίκον εργασιών του. 
• Οι γονείς να επιβραβεύουν λεκτικά συχνά τη συμπεριφορά του παιδιού τους. 
• Οι προσδοκίες των γονιών να ανταποκρίνονται στις ανάγκες και το επίπεδο ικανοτήτων του παιδιού. 
• Να ενθαρρύνουν το παιδί τους να εμπλέκεται σε διάφορες δραστηριότητες που το ενδιαφέρουν, όπως η ενασχόληση με κάποια αθλήματα, τέχνη, ζωγραφική. 
• Να ενθαρρύνουν το παιδί τους να μιλά θετικά για τον εαυτό του και να το αποθαρρύνουν να ασκεί αρνητική κριτική στον εαυτό του. 
• Να παρακολουθείται όταν διαβάζει στο σπίτι, και να επιστήνεται η προσοχή του όταν δείχνει ότι αφαιρείται. Να επικρατεί ησυχία στο σπίτι όταν διαβάζει. 
• Να γίνονται συχνά ολιγόλεπτα διαλείμματα.

της Λουΐζας Ιωαννίδου, Σχολική Ψυχολόγος