Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -- Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -- Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 30 Ιουλίου 2013

Βοηθείστε έναν μαθητή με ΔΕΠΥ να παραμείνει στο θρανίο του



Τα παιδιά με ΔΕΠΥ δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν και να παραμείνουν στο θρανίο τους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το μυαλό τους συνήθως «τρέχει» κάπου αλλού και το σώμα τους δυστυχώς δεν αργεί ν’ ακολουθήσει. Όσο κι αν προσπαθήσετε, δεν πρόκειται να καταφέρετε ν’ αλλάξετε ριζικά αυτό το γεγονός.

Μπορείτε όμως να βοηθήσετε αυτά τα παιδιά να παραμείνουν για μεγαλύτερο διάστημα στο θρανίο τους. Αρκεί πρώτα να κάνουμε μία παραδοχή: σε κάθε δυνατή ευκαιρία, θα πρέπει να επιτρέψετε στα παιδιά να σηκωθούν από τη θέση τους και να μετακινηθούν. Για παράδειγμα, παροτρύνετέ τα να σηκωθούν στον πίνακα, να πάνε στην τουαλέτα, ή να γίνουν βοηθοί για τη δασκάλα, όπως να μαζέψουν τα τετράδια των συμμαθητών τους ή να μοιράσουν φυλλάδια.


Οι ακόλουθες πέντε συμβουλές θα σας βοηθήσουν να βρείτε τρόπους να τα κάνετε να θέλουν να επιστρέψουν στη θέση τους και να αυξήσουν το χρονικό διάστημα το οποίο θα παραμείνουν σ’ αυτή:
  1. Φροντίστε οι οδηγίες που θα τους δώσετε να είναι απλές και κατανοητές. Δεν έχει νόημα να τους ζητήσετε να επιστρέψουν στο θρανίο τους, αν δεν έχουν καταλάβει τι θα κάνουν μόλις επιστρέψουν σε αυτό.
  2. Αναθέστε τους γραπτώς κάποια λίστα εργασιών ή λίστα με πράγματα που πρέπει να κάνουν. Ζητείστε τους να διαγράφουν από τη λίστα κάθετι που ολοκληρώνουν. Η λίστα αυτή μπορεί να είναι γραμμένη σε χαρτί ή ακόμη και στο θρανίο.
  3. Ελέγχετε σχετικά συχνά την πρόοδό τους. Ζητείστε να δείτε τη λίστα εργασιών, τι έχουν ολοκληρώσει και τι όχι και αναλόγως κατευθύνετε την προσοχή τους εκεί που πρέπει.
  4. Εναλλακτικά, αντί για λίστα, γράψτε τις εργασίες που πρέπει να κάνουν σε ένα χαρτί ή χαρτόνι. Κατόπιν κόψτε σε ξεχωριστό κομμάτι χαρτί την κάθε εργασία. Δώστε στο παιδί ένα χαρτί τη φορά και μόνο όταν ολοκληρώσει την εργασία, δώστε του το επόμενο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο μειώνεται το άγχος που μπορεί να έχει βλέποντας μια ενδεχομένως μακροσκελή λίστα. Επίσης, δεν του επιτρέπει να «περιπλανηθεί» στις διάφορες εργασίες με κίνδυνο να διασπαστεί η προσοχή του, αλλά το βοηθά να εστιάσει την προσοχή και την ενέργειά του στη συγκεκριμένη εργασία.
  5. Χρησιμοποιήστε το χρόνο ως δέλεαρ. Ανταμείψτε το παιδί όταν τελειώσει την εργασία που του αναθέτετε εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου. Στην προσπάθειά του να «κερδίσει» το χρονόμετρο ή το κουδούνι, θα αναγκαστεί να συγκεντρωθεί. Στην περίπτωση αυτή βέβαια, θα πρέπει να έχει οπτική επαφή με το χρονόμετρο ή το ρολόι, ώστε να τσεκάρει μόνο του τον χρόνο που του απομένει.


Κοινό σημείο σε όλες τις συμβουλές είναι ότι δεν αναγκάζετε το παιδί να κάνει το παραμικρό. Του δίνετε απλά κίνητρα να θέλει να ολοκληρώσει κάποια εργασία, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι θ’ αναγκαστεί να συγκεντρωθεί. Δίχως όμως να νιώσει ότι είναι αναγκασμένο να το κάνει. Αυτός ο τρόπος είναι σαφώς καλύτερος και πιο παραγωγικός σε σχέση με μια δασκάλα ή μητέρα που φωνάζει «Γιαννάκη λύσε την άσκηση» ή απειλεί «δεν θα βγεις στο διάλειμμα, αν δεν λύσεις την άσκηση».




Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012


Δόμηση ημερήσιου προγράμματος


Φτιάξτε ένα ημερήσιο ή εβδομαδιαίο πρόγραμμα για το «τι θα κάνουμε»

Πολλές είναι οι φορές που ανακοινώνουμε στα παιδιά τελευταία στιγμή ότι πρέπει να αφήσουν το παιχνίδι τους εκείνη τη στιγμή γιατί πρέπει να πάνε στο μπαλέτο, στο κολυμβητήριο ή γιατί είναι η ώρα να πάνε στο σχολείο κτλ. Τα παιδιά προσχολικής αλλά και σχολικής ηλικίας (πρώτη, δευτέρα δημοτικού) δεν έχουν την αίσθηση του προγράμματος στο μυαλό τους, των δραστηριοτήτων ή πραγμάτων που πρέπει να κάνουν καθώς και των ημερών της εβδομάδας, με αποτέλεσμα να τους φαίνονται όλα ξαφνικά. 

Ένας εύκολος τρόπος για να ξέρει το παιδί μας το τι πρέπει να κάνει ή το που πρέπει να πάει και με ποια σειρά θα τα κάνει, είναι να δημιουργήσουμε έναν ημερήσιο και εβδομαδιαίο πρόγραμμα με τις ασχολίες και τις υποχρεώσεις του. 
Το πρόγραμμα TEACCH είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στην περίπτωση που το παιδί μας έχει την ανάγκη να γνωρίζει τί θα ακολουθήσει μετά, διευκολύνει τις μεταβάσεις, χτίζει την ανεξαρτησία, οργανώνει τον χώρο και το χρόνο, διδάσκει ελαστικότητα και προγραμματίζει αγαπημένες δραστηριότητες.

Έτσι το βοηθάμε και να είναι πάντα σε θέση να ξέρει τις δραστηριότητές του αλλά και να αρχίζει σιγά σιγά να έχει μια καλύτερη αίσθηση του χρόνου (πριν – τώρα – μετά) και στη συνέχεια να αντιλαμβάνεται καλύτερα το χθες – σήμερα – αύριο.

Παρακάτω σας παρουσιάζουμε έναν, από τους πολλούς, τρόπο κατασκευής τπυ προγράμματος του παιδιού. Ο τρόπος δόμησης του εκάστοτε προγράμματος, μην ξεχνάτε πως θα πρέπει να είναι εξατομικευμένος, σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες και δυνατότητες του παιδιού (π.χ εικόνες ή λέξεις των δραστηριοτήτων, οριζόντια ή κάθετη δόμηση, μετάβαση με κάρτα ή λεκτικά, διάρκεια προγράμματος, κ.λ.π).

Υλικά που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε : 
- Ένα μεγάλο χαρτόνι 
- Μαρκαδόρους 
- Post it σε σχήμα βέλους που κολλάμε και ξεκολλάνε εύκολα. 

Χωρίζουμε το χαρτόνι με τις μέρες τις εβδομάδας στην πάνω οριζόντια γραμμή και στην κάθετη αριστερή πλευρά γράφουμε ή ζωγραφίζουμε το τι πρέπει να κάνει. Π.χ. 
-Δευτέρα : Σχολείο – Σπίτι – Μαθήματα – Μπαλέτο – Σπίτι – Παιχνίδι – Ύπνος 
- Τρίτη : Σχολείο – Οδοντίατρο – Μαθήματα – Σπίτι – Παιχνίδι – Τηλεόραση – Ύπνος κτλ 

Ανάλογα με το τι έχει να κάνει το παιδί κατεβάζετε και το βελάκι post it στη σωστή δραστηριότητα. 
Είναι στο χέρι του καθενός πόσο αναλυτικό ή πόσο επιγραμματικό θα φτιάξει το πρόγραμμά του, ανάλογα σε τι θέλει να βοηθήσει το παιδί του. 
Αν ένα παιδί έχει δυσκολία στις μετακινήσεις από το σπίτι σε άλλα μέρη, τότε θα χρησιμοποιηθούν μόνο οι δραστηριότητες που γίνονται εκτός σπιτιού. Π.χ σχολείο – σπίτι – μπαλέτο – ζωγραφική – σπίτι .

Αν ένα παιδί έχει δυσκολία στο να οργανωθεί μέσα στο σπίτι τότε μπορεί να γίνει το πρόγραμμα μόνο με καθημερινές ρουτίνες του σπιτιού π.χ. πίνω γάλα – φοράω ρούχα- πάω σχολείο – πλένω χέρια – τρώω – κοιμάμαι – βλέπω τηλεόραση κτλ. 

Σε πιο μεγάλα παιδιά μπορεί να γίνει ακριβώς ο ίδιος πίνακας αλλά και με χρήση του ρολογιού π.χ. τηλεόραση 20 λεπτά – παιχνίδι 1 ώρα – διάβασμα 1 ώρα κτλ.
Μην ξεχάσετε όμως να ενημερώσετε από την αρχή το παιδί ότι κάποιες φορές μπορεί κάτι να αλλάξει στο πρόγραμμα, κάτι να προστεθεί ή να αφαιρεθεί. Όσο πιο νωρίς το έχετε ενημερώσει τόσο πιο εύκολα θα το δεχτεί και το παιδί. Συμβουλευτείτε εκπαιδευμένους, στη συγκεκριμένη μέθοδο, θεραπευτές, προκειμένου να το εφαρμόσετε σωστά και με ασφάλεια.

Πηγή: http://paidikaiergotherapeia.blogspot.gr/2012/04/blog-post_5374.html

Έλλειψη προσοχής: πώς να την αντιμετωπίσετε


Τα παιδιά με ΔΕΠ ή ΔΕΠΥ αδυνατούν να συγκεντρωθούν και η αδυναμία τους αυτή ορισμένες φορές παρεξηγείται ως κακή συμπεριφορά. Είναι εκείνα τα παιδιά που κάνουν τους δασκάλους να "ξελαρυγγιάζονται", να διακόπτουν συχνά τη ροή του μαθήματος και να ψάχνουν απελπισμένα να βρούν τρόπους διαχείρισης! Υπάρχουν ορισμένοι τρόποι να την αντιμετωπίσετε, ανάλογα με την περίσταση.


Όταν το παιδί αργεί χαρακτηριστικά

Πολλοί γονείς διαμαρτύρονται ότι τα παιδιά τους αργούν για το σχολείο ή τις εξωσχολικές δραστηριότητες. Έχω ακούσει πολλούς γονείς να διαμαρτύρονται ότι όταν φτάσει η ώρα να φύγουν από το σπίτι, πηγαίνουν στο δωμάτιο του παιδιού αναμένοντας να το βρουν ντυμένο και έτοιμο να φύγει και το βρίσκουν ακόμα με τις πυτζάμες να παίζει με τα παιχνίδια του.

Αυτό οφείλεται στη δυσκολία που αντιμετωπίζουν τα παιδιά να οργανώσουν στο μυαλό τους αυτά που πρέπει να κάνουν. Η λύση είναι το πρόγραμμα. 

Φτιάξτε ένα πρόγραμμα για το παιδί σας, με όλα αυτά που πρέπει να κάνει προκειμένου να ετοιμαστεί για το σχολείο (ή κάποια άλλη δραστηριότητα όπως ζωγραφική, χορό, τέννις κτλ). Καταγράψτε αναλυτικά, με τη σωστή σειρά, όλα τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει. Αναρτήστε αυτή τη λίστα στο δωμάτιό του, στο μπάνιο ή σε όποιο άλλο δωμάτιο θα χρειαστεί να πάει. Θα βοηθήσει σημαντικά το παιδί.

Επίσης θα πρέπει να μετριάσετε ή να εξαλείψετε όλους τους πιθανούς παράγοντες που θα διασπάσουν την προσοχή του παιδιού. Ένα παιδί με ΔΕΠ, ενώ φοράει τα παπούτσια του, μπορεί να δει το αγαπημένο του παιχνίδι. Η προσοχή του θα στραφεί άμεσα σε αυτό και θα «ξεχάσει» ότι πρέπει να φορέσει και το άλλο του παπούτσι. Καλό είναι να του μάθετε να τακτοποιεί το δωμάτιό του πριν πέσει για ύπνο, κρύβοντας τα παιχνίδια. Επίσης θα πρέπει να μην έχει τηλεόραση στο δωμάτιό του ή αυτή να είναι σβηστή, καθώς είναι πολύ εύκολο να «απορροφηθεί» από κάποια εκπομπή. Κάτι αντίστοιχο θα πρέπει να γίνει και με τα πράγματα που παίρνει στο σχολείο. Η κασετίνα του για παράδειγμα, θα πρέπει να περιέχει τα απολύτως απαραίτητα, διότι διαφορετικά θα ασχολείται με τις ώρες με ξύστρες, χαρακάκια κ.λ.π, αντί να παρακολουθεί την παράδωση του μαθήματος.


Όταν το παιδί δυσκολεύεται να θυμηθεί

Ένα ακόμα συχνό παράπονο των γονέων ή δασκάλων είναι ότι πολλά παιδιά δεν κάνουν αυτά που τους λένε. Αυτό οφείλεται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα παιδιά με τη συγκέντρωση προσοχής, οι οποίες επηρεάζουν και τη μνήμη τους. Δώστε τους σαφείς και γραπτές κατά προτίμηση οδηγίες (αν είναι εικονογραφημένες, ακόμα καλύτερα) και μην τους ζητάτε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Απλά θα εστιάσουν σε ένα από αυτά και τα υπόλοιπα θα τα αμελήσουν. Δεν σας αγνοούν επίτηδες, απλά δεν είναι σε θέση να θυμηθούν όλα όσα τους ζητάτε.


Όταν το παιδί δεν απαντά

Πολλές φορές, ο γονιός ή ο δάσκαλος απευθύνουν μια ερώτηση σε ένα παιδί και δεν παίρνουν απάντηση. Το αποτέλεσμα είναι να θεωρήσουν ότι το παιδί τους αγνοεί. Αυτό που ισχύει, είναι ότι το παιδί επεξεργάζεται στο μυαλό του την απάντηση που θα δώσει. Μάθετε στο παιδί να απαντά «θέλω λίγο χρόνο να το σκεφτώ» πριν δώσει την απάντησή του. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο συνομιλητής του θα καταλάβει ότι το παιδί δεν τον αγνοεί και θα πάψει να είναι ανυπόμονος για την απάντηση.


Όταν τιμωρείτε το παιδί 

Καλό είναι να αποφύγετε τις έντονες επιπλήξεις, μπροστά στους συμμαθητές του, κάτι που τις περισσότερες φορές οδηγεί σε αλυσιδωτά προβλήματα. Δώστε τους ρόλο μέσα στην τάξη (π.χ βοηθού του δασκάλου) για να μοιράζει τις φωτοτυπίες, να σβήνει τον πίνακα, κ.λ.π. Ενισχύστε επίσης την καλή τους συμπεριφορά, αντί να τους στερήσετε την ώρα του διαλείμματος.


Πηγή: paidikaiergotherapeia.blogspot.gr

Πέμπτη 27 Σεπτεμβρίου 2012


ΔΕΠΥ / ADHD: Οδηγός για γονείς και εκπαιδευτικούς


     Η φύση και οι συνθήκες της διαταραχής ADHD πρέπει να συζητηθούν πλήρως με τους γονείς. Η αναγνώριση - προσδιορισμός των δύσκολων συμπεριφορών θα οδηγήσει στη δημιουργία στρατηγικών συμπεριφοράς στο σπίτι και στο σχολείο για την καλύτερη αντιμετώπισή τους με σταθερό και συνεπή τρόπο. Όταν οι σκοποί και οι τεχνικές χρησιμοποιούνται από γονείς και δασκάλους, είναι πιο πιθανό το παιδί να μάθει τι αναμένεται από αυτό και να "χτίσει" πάνω στις υπάρχουσες δυνάμεις του.
    Οι γονείς θα πρέπει επίσης να συμφωνήσουν μεταξύ τους στο πως θα υιοθετήσουν μια σταθερή προσέγγιση με το παιδί τους ακόμη και αν έχουν κατανοήσει διαφορετικά τα προβλήματα (για παράδειγμα, ο ένας γονιός βλέπει το παιδί σαν "άτακτο", ενώ ο άλλος εξηγεί την συμπεριφορά του παιδιού ως αποτέλεσμα μιας αναπτυσσόμενης αρρώστιας, το θεωρεί δηλαδή "διαφορετικό"). Η ρύθμιση συμπεριφοράς θα βοηθήσει στη βελτίωση της συγκέντρωσης, στην πιο κατάλληλη ανταπόκριση στις κοινωνικές περιστάσεις και στην μείωση των ξεσπασμάτων θυμού και των επιθετικών εκρήξεων.

Τεχνικές διαχείρισης συμπεριφοράς για άτομα με ADHD
   Τα παιδιά με ADHD μπορούν να μάθουν να ελέγχουν τις αντιδράσεις τους με τεχνικές συμπεριφοράς που έχουν συσταθεί από κλινικούς ψυχολόγους. Αυτό μπορεί να τους βοηθήσει να μάθουν πώς να κάνουν κάτι "εκ περιτροπής", να συγκεντρώνονται καλύτερα ή να ολοκληρώνουν εργασίες στο σχολείο. Αυτές οι τεχνικές πρέπει να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με αυτές που δίνονται από τους γονείς και τους δασκάλους.
      Τα αποτελέσματα ερευνών για την επίδραση συγκεκριμένων συστατικών διατροφής (π.χ. αυτών που βρίσκονται στα πατατάκια, τις σοκολάτες ή στην κόκα - κόλα) στα υπερκινητικά παιδιά δεν είναι καταληκτικά. Οι γονείς συχνά αναφέρουν ότι τα παιδιά τους δείχνουν κάποια ευαισθησία σε συγκεκριμένα φαγητά. Η αλλαγή διαιτολογίου μπορεί να εξεταστεί σ' αυτές τις περιπτώσεις, αλλά χρειάζεται προσεκτική επιμέλεια και επίβλεψη για να καταλάβουμε αν έχει αποτέλεσμα.

Εκπαιδευτικές παρεμβάσεις
   Η θέση του παιδιού στην τάξη πρέπει να εκτιμηθεί βάσει αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, κοινωνικών και ψυχολογικών του αναγκών. Στην ιδανική περίπτωση, τα παιδιά με ADHD ανταποκρίνονται καλά σε μικρή ομάδα (με μεγάλη προσοχή από ενήλικες) και στις δομημένες δραστηριότητες (απλές και ξεκάθαρες εντολές όπου ελέγχεται συνεχώς ότι κατανόησαν και κατέγραψαν νέες πληροφορίες). Κάτι τέτοιο δεν είναι πάντοτε εφικτό στις συνηθισμένες σχολικές τάξεις, όμως η πρόσθετη υποστήριξη και η προσοχή από το δάσκαλο, καθώς και ο καθορισμός των μαθησιακών σκοπών, μπορεί να είναι αρκετά για να κρατήσουν το παιδί στο σχολείο όπου φοιτά. Οι κοινωνικές του δραστηριότητες πρέπει επίσης να παρακολουθούνται αντίστοιχα. Για παράδειγμα, τα παιδιά με ADHD συνήθως "χάνονται" σε μεγάλες ομάδες με μη δομημένες δραστηριότητες (π.χ. στην παιδική χαρά), οπότε και μπλέκουν σε μπελάδες.
      Ενημερώστε το παιδί εκ των προτέρων για το τι θα κάνει ή πείτε του πότε είναι η σειρά του.
Χρησιμοποιήστε απλές, ξεκάθαρες και άμεσες οδηγίες. Χρησιμοποιήστε μόνο μία οδηγία κάθε φορά. Αποφύγετε μεγάλες και πολύπλοκες εντολές, όπως το να ζητάτε από το παιδί να κάνει 2-3 πράγματα συγχρόνως. Θα το μπερδέψουν. Προχωρήστε στην επόμενη δραστηριότητα μόνο όταν το παιδί έχει ολοκληρώσει την προηγούμενη.

Κάντε τις ασχολίες ενδιαφέρουσες.
Το παιδί πρέπει να έχει σταθερούς κανόνες και οι στόχοι δεν πρέπει να αλλάζουν στην πορεία: αν, για παράδειγμα, αναμένετε να σταματήσει να χτυπάει τα άλλα παιδιά και το καταφέρει, δεν θα πρέπει να του αναθέσετε να συμμορφωθεί και με άλλα πράγματα, όπως το να ντύνεται, εκτός κι αν αυτό έχει συζητηθεί προηγουμένως μαζί του. Αλλιώς θα χάσει το ενδιαφέρον του για τις εργασίες που δεν θα μπορέσει ποτέ να ολοκληρώσει.

Αποφύγετε τις γενικεύσεις.
Όπως το να περιμένετε να είναι "φρόνιμο" ή να "συμπεριφέρεται καλά". Περιγράψτε την απαιτούμενη συμπεριφορά πολύ ξεκάθαρα, μην υποθέσετε ότι το παιδί ξέρει τι εννοείτε.

Χρησιμοποιήστε επιβραβεύσεις για την καλή συμπεριφορά.
Οι επιβραβεύσεις θα πρέπει να έχουν νόημα για το παιδί και θα πρέπει να έχουν συμφωνηθεί εκ των προτέρων μαζί του. Χρησιμοποιήστε επιβραβεύσεις που δίνουν στο παιδί ένα αίσθημα ευθύνης και ελέγχου.

Έχετε ένα δομημένο ημερήσιο πρόγραμμα.
Έχετε ξεκάθαρους κανόνες και ρουτίνες. Βοηθήστε το να μάθει σε μικρά κομμάτια, με συχνά διαλείμματα.

Δώστε προσοχή στην καλή συμπεριφορά.
Ενισχύστε τις δυνάμεις του και βασιστείτε σ' αυτές. Κάντε του ξανά κατανοητό το γιατί είστε ευχαριστημένοι, μην υποθέτετε ότι ξέρει. Αν μη τι άλλο τα παιδιά με ADHD έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Εργασία με γονείς και εργασία με το σχολείο
Γονείς, δάσκαλοι και καθηγητές πρέπει να καταλάβουν την φύση των προβλημάτων και εν συνεχεία να δημιουργήσουν μια συνεπή προσέγγιση στο σπίτι και μέσα στο σχολείο. Διαφορετικά το παιδί μπορεί να "μπερδευτεί" ακόμη περισσότερο. Μια λεπτομερής εκπαιδευτική - ψυχολογική αξιολόγηση είναι μια καλή αρχή για να γνωρίζουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι τι μπορεί το παιδί να κάνει και τι όχι, π.χ. να καταλαβαίνει την ικανότητά του να συγκεντρώνεται, να καταγράφει νέες πληροφορίες, να κατανοεί αφηρημένες έννοιες και να αποκτά νέες δεξιότητες. Μια σταδιακή προσέγγιση, για παράδειγμα μικρά αλλά καθαρά βήματα επιτυχίας για να χτιστούν οι δυνάμεις του παιδιού, μπορεί να υιοθετηθεί από το σχολείο και το σπίτι. Από κοινού συναντήσεις μεταξύ της οικογένειας, των δασκάλων/καθηγητών και των ιατρών μπορεί να βοηθήσουν στην παρακολούθηση της προόδου, να ξεκαθαρίσουν απορίες, να βοηθήσουν στην κατανόηση του παιδιού, να επιλύσουν δυσκολίες πριν αυτές αυξηθούν και να εξασφαλίσουν ότι όλοι εργάζονται με κοινό στόχο.

Οι συμπεριφοριστικές στρατηγικές και τεχνικές που περιγράφηκαν προηγουμένως ήταν οι αρμόζουσες. Είναι προτιμότερο να στοχεύεται η ίδια συμπεριφορά στο σπίτι και στο σχολείο σε όλα τα βήματα, και επίσης να επιλέγονται οι ίδιες ανταμοιβές. Ένα μεθοδικό πρόγραμμα συμπληρωμένο από τους γονείς και τους καθηγητές και το οποίο ανταλλάσσεται συχνά, θα διατηρήσει την επικοινωνία μεταξύ τους και έτσι θα γνωρίζουν πώς αντιδρά το παιδί στο πρόγραμμα. Αυτό θα βοηθήσει ιδιαιτέρως σε περίπτωση που το παιδί παίρνει φαρμακευτική αγωγή κατά τη διάρκεια του σχολείου. Άλλη εργασία με την οικογένεια μπορεί να βοηθήσει τους γονείς και τους άλλους συγγενείς (για παράδειγμα οι παππούδες) να αντιδράσουν κατά τον ίδιο τρόπο. Η οικογενειακή θεραπεία στοχεύει στην υποκείμενη στάση και επικοινωνία της οικογένειας, ενώ μερικές φορές συμπεριλαμβάνει και τους συγγενείς οι οποίοι μπορεί να σχετίζονται με τις δυσκολίες του παιδιού ή με άλλα οικογενειακά θέματα.

Η πρόληψη θα πρέπει να στοχεύει στην αποφυγή της ανάπτυξης προβλημάτων σε παιδιά με ADHD, όπως το να μένουν πίσω στο σχολείο, το να είναι απογοητευμένα και να εμφανίζουν αντιδράσεις επιθετικής συμπεριφοράς, να αισθάνονται αποτυχημένα, να χάνουν τις ελπίδες τους, να δυσκολεύονται να κάνουν φίλους και να μπλέκουν σε μπελάδες. Επίσης, υπάρχει κίνδυνος, οι γονείς να απογοητεύονται και αποκαρδιώνονται, απορρίπτοντας σταδιακά το παιδί.

Πέρα απ' την εφαρμογή των προαναφερθέντων στρατηγικών χειρισμού, σταθερά και για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να επιτευχθεί η αποφυγή δευτερευόντων προβλημάτων κατά τη διάρκεια της ζωής του παιδιού, με διάφορους τρόπους:

  • Να ενθαρρύνονται οι κοινωνικές δραστηριότητες και φιλίες, αρχικα με προφύλαξη και δομημένο τρόπο, και σταδιακά ενθαρρύνοντας περισσότερο αυθορμητισμό και πειραματισμό. Αυτό θα επιτρέψει στο παιδί να βιώσει την επιτυχία πριν προχωρήσει σε πιο πολύπλοκες κοινωνικές επαφές.
  • Να προωθούνται και οι δυνάμεις του παιδιού σε ευχάριστες ενασχολήσεις, εξωσχολικά ενδιαφέροντα, και, για τους εφήβους, σε μελλοντική εκπαίδευση και προοπτικές καριέρας. Επίσης, να αποφεύγονται εργασίες και δραστηριότητες που μπορεί να οδηγήσουν σε αίσθημα αποτυχίας και σε απογοήτευση.
  • Μαζί με το σχολείο, χρησιμοποιήστε κατάλληλες εκπαιδευτικές στρατηγικές και αντικείμενα εκμάθησης, έτσι ώστε το παιδί να συνεχίσει να μαθαίνει και να προοδεύει. Παρακολουθείτε τακτικά αυτές τις στρατηγικές και μετατρέψτε τις αν δεν αποδίδουν πια. Παρέχετε σταθερή και συνεχή γονική ανταπόκριση στο σπίτι. Συνδυάστε τη σταθερότητα με τη στοργή. Βοηθήστε το παιδί να καταλάβει τι αναμένεται από αυτό και να μεγαλώσει σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να υιοθετήσουν παρόμοιους τρόπους προσέγγισης του παιδιού, συμπεριλαμβανομένων των παππούδων και συγγενών.


Φαρμακευτική αγωγή
Τα φάρμακα αυτά είναι συνήθως διεγερτικά του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) και μπορούν να βοηθήσουν κάποια προσεκτικά επιλεγμένα παιδιά με ADHD. Βελτιώνουν την προσοχή και μειώνουν τη φυσική ανησυχία των παιδιών, επηρεάζοντας μέρη του εγκεφάλου τα οποία μας επιτρέπουν να ελέγχουμε πώς να δίνουμε προσοχή στο τι συμβαίνει γύρω μας. Αυτό κάνει το παιδί πιο ικανό στη μάθηση του ελέγχου της σκέψης και της συμπεριφοράς.

Τα φάρμακα δε βελτιώνουν την επιθετική ή εναντιωματική συμπεριφορά, παρόλο που υποβοηθούν τη λειτουργία των τεχνικών συμπεριφοράς, σπάζοντας τον φαύλο κύκλο. Τα φάρμακα δεν είναι πανάκεια και είναι απαραίτητο να συμπληρώνονται με στρατηγικές συμπεριφοράς στο σπίτι και στο σχολείο. Παράγουν βραχυπρόθεσμη βελτίωση και όχι θεραπεία, επιφέροντας μια μικρή περίοδο όπου το παιδί μπορεί να μάθει να εξασκεί νέες επιδεξιότητες.

Η εν δυνάμει αποτελεσματικότητά τους πρέπει να συζητηθεί με τον παιδοψυχίατρο, καθώς επίσης και οι παρενέργειες και το τι πρέπει να κάνουν οι γονείς. Η φαρμακευτική αγωγή χρειάζεται συνεχή ιατρική παρακολούθηση καθώς μπορεί να χρειαστεί να σταματήσει, να αυξηθεί ή να αλλάξει σε άλλου είδους αγωγή. Καθώς μερικά από τα φάρμακα αυτά μπορεί να χρειαστεί να λαμβάνονται κατά τη διάρκεια του σχολείου, οι δάσκαλοι θα πρέπει να έχουν ενημερωθεί και θα πρέπει να παραμείνουν συμμέτοχοι στο πλάνο χειρισμού.

Η διάρκεια της φαρμακευτικής αγωγής θα εξαρτηθεί από διαφόρους παράγοντες, όπως η ωφέλεια που θα έχει στο παιδί, το αποτέλεσμα των τεχνικών συμπεριφοράς ή η ανοχή της από το παιδί.

Πηγή: www.noesi.gr

«Δε συγκεντρώνεται να διαβάσει!» - 10 tips συγκέντρωσης με αφορμή τη νέα σχολική χρονιά



       Το καλοκαίρι τελείωσε, μαζί μ’ αυτό και οι διακοπές, ενώ η νέα σχολική χρονιά έχει ήδη ξεκινήσει. Πώς θα μπορούσε λοιπόν η προσαρμογή του μαθητή στη σχολική καθημερινότητα να είναι όσο το δυνατόν πιο ομαλή, σύντομη και αποτελεσματική;  Πώς θα μπορούσαν οι γονείς στο σπίτι να συνεισφέρουν σ’ αυτό;

          Παρακάτω ακολουθούν 10 σημεία που βοηθούν τόσο τους μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες όσο και εκείνους με τυπική πρόοδο να έχουν μεγαλύτερη συγκέντρωση και επιθυμία για διάβασμα, τόσο στο σχολικό όσο και το οικογενειακό περιβάλλον τους:


1. Συχνά και μικρά διαλείμματα: είναι πολύ βοηθητικά γενικά κατά το διάβασμα, αλλά ακόμα περισσότερο όταν ο μαθητής δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί. Προκειμένου να λειτουργήσουν σωστά είναι σημαντικό να είναι διάρκειας όχι περισσότερο από 5’-10’ λεπτών.

2. Παροχή κινήτρων: το κίνητρο ωθεί και παρακινεί τον μαθητή να κάνει κάτι που ενδεχομένως δεν του αρέσει ή δεν θέλει, προκειμένου να έχει ή να κάνει κάτι ιδιαίτερα επιθυμητό στη συνέχεια. Έτσι λοιπόν, μια αγαπημένη δραστηριότητα μετά το διάβασμα ή μια βόλτα σε αγαπημένο μέρος το Σαββατοκύριακο  μπορούν να λειτουργήσουν βοηθητικά και ενισχυτικά στην ολοκλήρωση των μαθημάτων

3. Επιβράβευση: οι γονείς, όπως και οι εκπαιδευτικοί, χρειάζεται να επιβραβεύουν τον μαθητή με ενθουσιασμό, ενθάρρυνση και χωρίς φειδώ κάθε φορά που τους δίνεται η δυνατότητα. Η υλική επιβράβευση, όπως ένα αγαπημένο σνακ ή παρακολούθηση αγαπημένου προγράμματος στην τηλεόραση ίσως είναι πιο αποτελεσματική, όμως είναι καλό να δίνεται με μέτρο

4. Κατάλληλο περιβάλλον μελέτης: είναι καλό να διαβάζει ο μαθητής στον ίδιο χώρο, επαρκώς αεριζόμενο και φωτιζόμενο, τις ίδιες ώρες, ενώ ηχητικές ή οπτικές αποσπάσεις, όπως ανοιχτή τηλεόραση σε διπλανό δωμάτιο, υπολογιστής, ένα αγαπημένο παιχνίδι, είναι σημαντικό να απομονώνονται ή να περιορίζονται

5.  Ημερολόγιο μαθημάτων: ο μαθητής φτιάχνει ένα προσωπικό ημερολόγιο τοποθετημένο φυσικά σε εμφανές σημείο στο χώρο του με το οποίο παρακολουθεί, ελέγχει και τσεκάρει τις ασκήσεις που ολοκληρώνει καθημερινά. Έτσι έχει συνολική και διαρκή εποπτεία του διαβάσματος του («τι διάβασα;», «τι έχω ακόμα να διαβάσω;»

6. Σχεδιασμός μαθημάτων: είναι χρήσιμο ο μαθητής να ξεκινάει με τα πιο δύσκολα μαθήματα εφόσον είναι στη αρχή πιο ξεκούραστος. Εάν υπάρχει μεγάλη ποσότητα ασκήσεων και μαθημάτων είναι καλό να τα χωρίζει σε μικρότερες ενότητες, βοηθάμε και ενθαρρύνουμε το παιδί να διακρίνει τα κύρια σημεία κάθε ενότητας, φτιάχνουμε ενδεχομένως μια περίληψη και χρησιμοποιούμε χρωματιστούς μαρκαδόρους και άλλα μέσα, όπως σχετικές με το μάθημα εικόνες, για την αποτελεσματικότερη κατανόηση και εμπέδωση

7. Σταθερή ώρα βραδινού ύπνου και σύντομη μεσημεριανή ξεκούραση όταν κρίνεται βοηθητική: ο σύντομος μεσημεριανός ύπνος συντελεί στην αναδιοργάνωση του εγκεφάλου, ενώ μεγάλης σημασίας είναι τόσο η σταθερή ώρα, όσο και η επαρκής και ποιοτική διάρκεια ύπνου του μαθητή το βράδυ. Για τους μαθητές δημοτικού 9-10 ώρες θεωρούνται επαρκείς, ενώ κατά την εφηβεία συνιστώνται  8-9 ώρες ύπνου

8. Πλήρης και ισορροπημένη διατροφή: ένα σωστό πρωινό, μικρά και συχνά γεύματα, υγιεινά σνακ, όπως γιαούρτι με μέλι και ξηρούς καρπούς, μια φρουτοσαλάτα, φυσικοί χυμοί και βέβαια συχνή ενυδάτωση του οργανισμού με νερό, προσφέρουν ενέργεια και συμβάλλουν στη συγκέντρωση και τη διαύγεια

9. Φυσική άσκηση: είναι καλό να ενθαρρύνεται τόσο πριν το διάβασμα όσο και κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων με σύντομες και απλές δραστηριότητες (πχ σκοινάκι, ασκήσεις διάτασης, γύρος του τετραγώνου με το ποδήλατο). Ακόμα καλύτερα είναι αν υπάρχει μέσα στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα του μαθητή μια οργανωμένη αθλητική ή άλλη δραστηριότητα (το κολύμπι ενδείκνυται γι’ αυτούς τους μήνες) που τον βοηθά να εκφράζει δημιουργικά την ένταση της ημέρας, να «ξεδίνει», να αλλάζει περιβάλλον και τελικά να διατηρείται σε σωματική και πνευματική εγρήγορση

10. Χρονικά όρια στην τηλεόραση και τον υπολογιστή: και τα δυο αποτελούν αναμφίβολα πολύ ελκυστικά μέσα για μικρότερους και μεγαλύτερους μαθητές. Παρ’ όλ’ αυτά, εάν δεν τηρηθεί αυστηρό πρόγραμμα χρήσης τους, μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα την υπερκινητικότητα, την επιθετικότητα, την αφηρημάδα και τελικά τη δυσκολία στη συγκέντρωση των μαθητών


Δευτέρα 10 Σεπτεμβρίου 2012


Τα κύρια χαρακτηριστικά της διαταραχής ελλειματικής προσοχής


Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) - διεθνώς ADHD: Attention Deficit Hyperactivity Disorder - είναι μια από τις συχνότερες νευροβιολογικές διαταραχές της παιδικής και εφηβικής ηλικίας. Εμφανίζεται στο 5-7% του μαθητικού πληθυσμού (αρκετές μελέτες δίνουν ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό), όμως, παρόλο που πρόκειται για μια τόσο συχνή κατάσταση, συνεχίζει να είναι ελάχιστα κατανοητή στην κοινότητα και να μην είναι αποδεκτή από όλες τις επιστημονικές και κοινωνικές ομάδες. Αν και είναι μια από τις πιο μελετημένες και τεκμηριωμένες παιδοψυχιατρικές διαταραχές παγκοσμίως, έχει συγχρόνως προκαλέσει τις περισσότερες συζητήσεις και εξακολουθεί να υποδιαγιγνώσκεται σε πολλές χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. 

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ εμφανίζονται στους ειδικούς, συνήθως, μεταξύ 3 και 7 χρόνων. Η αναγνώριση του προβλήματος συμπίπτει, στις περισσότερες περιπτώσεις, με την ένταξη στο σχολείο, εξαιτίας των αυξημένων απαιτήσεων για συγκέντρωση της προσοχής, οργάνωση και συμμόρφωση στους κανόνες. 

Τα χαρακτηριστικά (πυρηνικά) συμπτώματα της ΔΕΠΥ, δηλ. η διάσπαση προσοχής, η παρορμητικότητα και η υπερκινητικότητα, θεωρούνται τόσο κοινά στην παιδική ηλικία, που συχνά η διάγνωση παραβλέπεται, ενώ σε πολλές περιπτώσεις τα προβλήματα που η ίδια η ΔΕΠΥ προκαλεί στη συμπεριφορά, στην κοινωνική προσαρμογή ή στη σχολική απόδοση, αποδίδονται σε άλλες καταστάσεις που μπορεί να συνυπάρχουν.
Έτσι η ΔΕΠΥ παραμένει συχνά αδιάγνωστη ή εσφαλμένα διαγνωσμένη ενώ, ακόμη και όταν γίνεται η σωστή διάγνωση, δεν εφαρμόζεται πάντοτε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο συνδυασμού θεραπευτικών προσεγγίσεων που απαιτεί η αντιμετώπιση της.
Ποια κύρια συμπτώματα χαρακτηρίζουν τη ΔΕΠΥ;
Τα πυρηνικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ είναι η απροσεξία, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, που εξελίσσονται και αλλάζουν με την ωρίμανση του ατόμου.
Με βάση τα συμπτώματα που επικρατούν στα παιδιά σχολικής ηλικίας διακρίνουμε τρεις τύπους ΔΕΠΥ:

ΔΕΠΥ – τύπος Απροσεξίας
• δεν μπορεί να συγκεντρωθεί, 
• αποσπάται εύκολα από άσχετα ερεθίσματα,
• δεν φαίνεται να ακούει,
• δε δίνει σημασία στις λεπτομέρειες,
• κάνει λάθη απροσεξίας,
• δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες,
• αποφεύγει εργασίες που απαιτούν συστηματική πνευματική προσπάθεια,
• ξεχνά τις σχολικές εργασίες
• χάνει πράγματα και 
• γενικά είναι ανοργάνωτος/η 

Ο τύπος αυτός είναι συχνός σε παιδιά σχολικής ηλικίας που μπορεί να μη γίνουν αντιληπτά επειδή δεν έχουν διασπαστική συμπεριφορά. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι παιδιά που διαγνώσθηκαν σε σχετικά μεγαλύτερη ηλικία, όταν είχαν ξεπεράσει τα προβλήματα υπερκινητικότητας που εμφάνιζαν σαν μικρότερα, ενώ σε άλλες περιπτώσεις είναι μια αμιγώς διαφορετική κατάσταση από τους άλλους τύπους της ΔΕΠΥ.

ΔΕΠΥ – τύπος Παρορμητικότητας/Υπερκινητικότητας
• δυσκολεύεται να παραμείνει καθισμένος/η,
• κουνάει χέρια, πόδια, ή στριφογυρίζει στη καρέκλα,
• κοιτά συνέχεια γύρω του και πειράζει τους άλλους,
• σηκώνεται όταν δεν επιτρέπεται,
• τρέχει και σκαρφαλώνει υπερβολικά.
• δεν σκέφτεται πριν αντιδράσει,
• απαντάει πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση,
• μιλάει συνεχώς, 
• δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του,
• στα παιχνίδια δεν ακολουθεί κανόνες,
• διακόπτει ή ενοχλεί τους άλλους,

Ο τύπος αυτός είναι πιο συχνός σε παιδιά μικρότερης ηλικίας που παρουσιάζουν έντονα υπερκινητική και παρορμητική συμπεριφορά. Στα παιδιά αυτά, το πρόβλημα της συγκέντρωσης της προσοχής δεν είναι ιδιαιτέρως εμφανές, συχνά διότι δεν έχει αναδειχτεί καθώς δεν έχουν ακόμα κληθεί να λειτουργήσουν σε σχολικό περιβάλλον.

ΔΕΠΥ – Συνδυασμένος τύπος:
Είναι επίσης συνηθισμένος τύπος ΔΕΠΥ στα παιδιά και στους εφήβους όπου παρουσιάζεται συνδυασμός κάποιων από τα παραπάνω συμπτώματα απροσεξίας, υπερκινητικότητας και παρορμητικής συμπεριφοράς.

Γενικά, η κλινική εικόνα της ΔΕΠΥ ποικίλλει από παιδί σε παιδί, ενώ μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις εμφανίζονται ΟΛΑ τα παραπάνω συμπτώματα σε έντονο βαθμό. Συνήθως υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην ένταση των συμπτωμάτων και μάλιστα τέτοιες διακυμάνσεις μπορεί να παρατηρούνται στο ίδιο παιδί κατά την διάρκεια της ημέρας, ακόμη και από ώρα σε ώρα. Πάντως για να υπάρχει η διάγνωση της ΔΕΠΥ, τα προβλήματα αυτά πρέπει να είναι παρόντα τόσο στο σπίτι, όσο και στο σχολείο και να προκαλούν σημαντική δυσκολία στην ακαδημαϊκή απόδοση και την κοινωνική συναναστροφή.



Τρίτη 10 Ιουλίου 2012

Μην ξεχνάτε ποτέ ότι.....

Με απλά λόγια πως αντιλαμβάνεται και βιώνει τον κόσμο τριγύρω του ένα παιδί με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα, αλλά και πως θα ήθελε να το αντιμετωπίζουν για να είναι όπως όλα τα παιδιά ευτυχισμένο μέσα σε αυτόν  τον κόσμο!


Με μια γρήγορη ματιά τα βασικά χαρακτηριστικά της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής (ΔΕΠ)



Παρασκευή 16 Μαρτίου 2012


Σύνδρομο ADHD / ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -Υπερκινητικότητας)

      Το σύνδρομο ή διαταραχή Ελλειμματικής (ή διάσπασης) Προσοχής - Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ) αναφέρεται σε άτομα, που αντιμετωπίζουν προβλήμητα διάσπασης της προσοχής και σωματικής υπερδραστηριότητας. Συχνά το σύνδρομο αποκαλείται και "υπερκινητική διαταραχή". Χαρακτηρίζεται από απροσεξία, διάσπαση της προσοχής, υπερκινητικότητα, δυσκολίες στην αφοσίωση στις σχολικές υποχρεώσεις ή τη συμμόρφωση σε υποδείξεις.
  Το όνομα ADHD προέρχεται από το ακρωνύμιο Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (μεταφράζεται "Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας). Τρεις φορές πιο συχνό στα αγόρια από όσο στα κορίτσια, το οικογενές σύνδρομο ADHD προσβάλλει 1 στα 100 παιδιά κάτω των 11 ετών. Συχνά το σύνδρομο σχετίζεται με αρνητικές επιδόσεις στο σχολείο, καθυστέρηση μάθησης και επικοινωνίας. Η διαταραχή ADHD συμπεριφορολογικά μεταφράζεται ως ανικανότητα ρύθμισης της συμπεριφοράς.

Αιτιολογία
     Δυστυχώς δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τις ακριβείς αιτίες που προκαλούν την ADHD, όμως οι γενετικοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν μεγάλο ρόλο. Η ADHD είναι κυρίως οικογενής νόσος. Εάν υπάρχουν άλλα οικογενειακά προβλήματα, δεν είναι ξεκάθαρο αν αυτά συνεισφέρουν στην ADHD ή αν η οικογένεια αντιμετωπίζει αυτά τα προβλήματα επειδή είναι δύσκολο να συμβιώνεις με παιδιά με ADHD. Το γεγονός ότι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι στα παιδιά με ADHD, μέρη του εγκεφάλου (μετωπιαίος και βρεγματικός λοβός, και μέρος του μεσεγκεφάλου) δυσλειτουργούν, δεν μπορεί να θεωρηθεί απαραίτητα και ως αιτιολογικός παράγοντας της νόσου.

Δυσκολίες στη διάγνωση
      Υπάρχουν διαφορετικές αντιλήψεις για την ADHD ανά τον κόσμο και η διάγνωση και η θεραπεία αλλάζουν με ταχύτητα. Σε μερικές χώρες, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, η διάγνωση περιλαμβάνει ένα περιορισμένο εύρος συμπεριφορών και έτσι τα παιδιά διαγιγνώσκονται με ευκολία και αντιμετωπίζονται με φάρμακα. Στον υπόλοιπο κόσμο, το ADHD δεν αναγνωριζόταν εύκολα, μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Πολύ συχνά μπορεί να συγχυστεί με εναντιωματικά προβλήματα (επιθετική συμπεριφορά) ή μεμονωμένες δυσκολίες οι οποίες είναι μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης και δεν απαιτούν αντιμετώπιση. Για αυτούς τους λόγους και προκειμένου να αποφευχθεί η σύγχυση των γονέων, είναι σημαντικό τα παιδιά να αξιολογηθούν σωστά και, εφόσον είναι αναγκαίο, να αντιμετωπιστούν βάσει αυστηρών κλινικών οδηγιών.
    Τα συμπτώματα ή οι αιτιάσεις πρέπει να είναι παρόντα για τουλάχιστον 6 μήνες, και συνήθως ξεκινούν στην προσχολική ηλικία. Τα παιδιά αυτά έχουν επίσης συχνά γλωσσικές δυσκολίες ή ειδικές μαθησιακές ανάγκες.

Βασικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου
  • Απροσεξία
  • Διάσπαση της προσοχής
  • Υπερκινητικότητα

      Συμπεριφορολογικά, τα παραπάνω μεταφράζονται ως ανικανότητα ρύθμισης της συμπεριφοράς. Τα παιδιά μπορεί να έχουν δυσκολία αφοσίωσης στην σχολική εργασία ή να συμμορφώνονται με υποδείξεις (στο σχολείο ή το σπίτι). Τα συμπτώματα ή οι αιτιάσεις συνήθως ξεκινούν στην προσχολική ηλικία. Τα παιδιά αυτά έχουν επίσης συχνά γλωσσικές δυσκολίες ή ειδικές μαθησιακές ανάγκες.
      Καθώς η σωματική υπερκινητικότητα βελτιώνεται με την ηλικία, λίγα είναι ακόμη γνωστά για την φύση αυτών των προβλημάτων στην εφηβεία και την μετέπειτα ζωή. Είναι πιθανό, οι υπολειπόμενες δυσκολίες να συνδέονται κυρίως με την ικανότητα συγκέντρωσης του νεαρού ατόμου ή την κοινωνική ωριμότητα, παρόλο που η τελευταία δεν αποτελεί διαγνωστικό χαρακτηριστικό. Μεταξύ του 30% και του 50% των παιδιών με ADHD έχουν επίσης προβλήματα συμπεριφοράς (εναντιωματική συμπεριφορά) και αυτός ο συνδυασμός είναι πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί.

Χαρακτηριστικές συμπεριφορές που συνδέονται με το σύνδρομο
  • Ανησυχία και υπερκινητικότητα
  • Αδυναμία παραμονής για πολύ στο ίδιο μέρος ή την ίδια δραστηριότητα
  • Νευρικότητα (πήγαινε-έλα), ασυγκράτητη και αδιάκοπη ομιλία, διακοπή τρίτων όταν μιλούν
  • Διάσπαση προσοχή τους και αδυναμία ολοκλήρωσης έργου (task)
  • Εύρος προσοχής περιορισμένο δυσκολία συγκεντρωσης σε εργασίες που απαιτούν περίσκεψη
  • Παρορμητικότητα (ανάληψη δράση χωρίς προηγούμενη λογική σκέψη)
  • Δυσκολία διατήρησης της υπομονής κατά την αναμονή (αναμονή στη σειρά στην τάξη, σε παιχνίδια, στη συζήτηση ή σε άλλη κοινωνική κατάσταση)

Συμπτώματα
   Τα παιδιά με ADHD παρουσιάζουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά σημεία:
  • Ανησυχία και υπερκινητικότητα. Δεν μένουν για πολύ στο ίδιο μέρος ή κάνουν την ίδια δραστηριότητα.
  • Στριφογυρίζουν νευρικά, μιλούν ασταμάτητα και διακόπτουν τους άλλους όταν μιλούν.
  • Διασπάται εύκολα η προσοχή τους και δεν ολοκληρώνουν καμιά εργασία.
  • Το εύρος προσοχής τους είναι περιορισμένο και δεν μπορούν να συγκεντρωθούν σε εργασίες που απαιτούν περίσκεψη.
  • Εμφανίζουν παρορμητικότητα, ξαφνικά κάνουν πράγματα χωρίς να τα σκεφτούν.
  • Αδυνατούν να περιμένουν τη σειρά τους στην τάξη, σε παιχνίδια, στη συζήτηση ή σε άλλη κοινωνική κατάσταση.

        Τα παιδιά με ADHD συνήθως έχουν φυσιολογική διανοητική ικανότητα. Μερικά παιδιά όμως με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί επίσης να έχουν ADHD. Μπορεί ακόμη να έχουν και άλλες δυσκολίες, οι οποίες δεν είναι τυπικές (διαγνωστικές) της κατάστασης, αλλά μάλλον δευτερογενείς λόγω της επίδρασης των προαναφερθέντων προβλημάτων:

         Τα παιδιά με ADHD μπορεί να έχουν καθυστερημένη ανάπτυξη λόγου.
  • Έχουν δυσκολίες στην ανάγνωση.
  • Μένουν πίσω στις σχολικές εργασίες. Αυτό μπορεί επίσης να συνδεθεί με την αδυναμία τους να συγκεντρωθούν και να μάθουν νέες πληροφορίες, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες τάξεις.
  • Είναι κοινωνικά ανώριμα και δυσκολεύονται να αναπτύσσουν και να διατηρούν φιλίες.
  • Έχουν χαμηλή εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, αισθάνονται ότι είναι ανόητοι, συνήθως γιατί δεν μαθαίνουν τόσο γρήγορα όσο τα άλλα παιδιά.
  • Έχουν συνυπάρχοντα εναντιωματικά προβλήματα, όπως επιθετικότητα, δεν ανταποκρίνονται στην πειθαρχία και έχουν ξεσπάσματα θυμού. Έχουν ανήσυχο ύπνο, αργούν να κοιμηθούν και ξυπνούν πολύ νωρίς το πρωί. Αυτό είναι εξαντλητικό για την υπόλοιπη οικογένεια.

        Όλα αυτά τα σημεία θα πρέπει να συγκεντρωθούν μέσα σε μεγάλη χρονική περίοδο και μέσω διαφορετικών καταστάσεων στο σπίτι και στο σχολείο. Η χρονολογική ηλικία του παιδιού θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψιν για την ερμηνεία της συμπεριφοράς του.

Επιπολασμός (συχνότητα εμφάνισης στο γενικό πληθυσμό)
      Το ADHD δεν είναι τόσο συχνή όσο πιστεύεται. Παρόλο που πολλά παιδιά, ιδίως αγόρια, μπορούν να χαρακτηριστούν υπερκινητικά ή να δυσκολεύονται να καθίσουν φρόνιμα ή να συγκεντρωθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, η πραγματική κλινική εικόνα του συνδρόμου απαιτεί έναν συγκεκριμένο αριθμό συνυπαρχόντων δυσκολιών. Αυτές, πιθανώς, προσβάλλουν 1 στα 100 παιδιά κάτω των 11 ετών. Είναι πιο συνηθισμένο, στα αγόρια απ' ό,τι στα κορίτσια - περίπου κατά τρεις φορές.

Αντιμετώπιση και θεραπεία
      Το παιδί θα πρέπει να αξιολογηθεί σωστά πριν καταλήξουμε σε διάγνωση και ξεκινήσει θεραπεία. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τα παρακάτω:
    Οι γονείς θα πρέπει να μιλήσουν στους δασκάλους για την πρόοδο του παιδιού, για τις όποιες μαθησιακές ή κοινωνικές δυσκολίες και για την ομοιογένεια των προβλημάτων μεταξύ του σπιτιού και του σχολείου. Σε πολλές περιπτώσεις, ένα σταθερό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, με συμφωνία γονέων και δασκάλων, προσαρμοσμένο στις ικανότητες του παιδιού, είναι ένα ικανοποιητικό πρώτο βήμα.
      Αν το παιδί απαιτεί μια πιο λεπτομερή αξιολόγηση των γνωστικών του ικανοτήτων (π.χ. αν μπορεί να συγκεντρωθεί στο βαθμό που αναμένεται από την χρονολογική του ηλικία), ένα ψυχομετρικό τεστ θα παράσχει χρήσιμες πληροφορίες. Αυτό εκτελείται από σχολικούς και κλινικούς ψυχολόγους.
     Η τεκμηρίωση της διάγνωσης της ADHD γίνεται συνήθως από ένα παιδοψυχίατρο, λαμβανομένων υπ' όψιν των πορισμάτων των δασκάλων και των σχολικών ψυχολόγων. Σε μερικές περιπτώσεις παίρνουν μέρος και παιδίατροι σ' αυτή τη διαδικασία. Η κλινική αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει ιστορικό από τους γονείς και παρατηρήσεις από την κλινική και το σχολείο, καθώς μια σύντομη επαφή μπορεί να είναι παραπλανητική. Μια επίσκεψη στο σχολείο είναι επίσης ένα καλό σημείο εκκίνησης για να συζητηθεί και να ξεκινήσει ένα κοινό πλάνο χειρισμού. Το αν θα χρειαστεί νευρολογική εξέταση ή άλλα ιατρικά τεστ θα εξαρτηθεί από την παρουσία, για παράδειγμα, νευρολογικών σημείων (τα οποία σημειωτέον δεν αποτελούν χαρακτηριστικό της ADHD), ή πριν να ξεκινήσει φαρμακευτική αγωγή. Ο χειρισμός της ADHD συμπεριλαμβάνει εκπαιδευτικές και φαρμακολογικές θεραπείες και θεραπείες συμπεριφοράς. Αυτές δεν αποκλείονται αμοιβαία και δεν απαιτούνται για όλα τα παιδιά. Πολλά εξαρτώνται από τις αντιλήψεις και τις τεκμηριωμένες αποφάσεις των γονέων, όπως επίσης και από την επίδραση των ελλειμμάτων στη ζωή του παιδιού.


Πηγή: www.noesi.gr